India: ondernemerschap stimuleren op het platteland

Vrouwen helpen door ondernemers van hen te maken

Rojamma is een alleenstaande moeder uit Kurumurthy, een klein dorp in de Indiase deelstaat Andhra Pradesh. Nadat haar man haar had verlaten, verdiende ze een paar roepies door op de akker van haar moeder te werken, maar ze had moeite haar twee dochters te onderhouden Ze sloot zich aan bij een zelfhulpgroep voor vrouwen en daar hoorde ze van Project Shakti. “Vanaf dat moment is mijn leven veranderd”, herinnert Rojamma zich.

Om de afzetmarkt te vergroten moest Hindustan Lever (Unilevers bedrijf in India) een manier vinden om de miljoenen potentiële consumenten in kleine afgelegen dorpen te bereiken. In deze dorpen zijn geen winkelketens, ze worden niet bereikt door advertenties en transport en aanvoerwegen zijn erbarmelijk.

De oplossing was Project Shakti, dat in 2000 werd opgezet in samenwerking met ontwikkelingsorganisaties, banken en de overheid. Vrouwen in zelfhulpgroepen door heel India kregen de kans rechtstreeks aan de consument de zeep en shampoos van Hindustan Lever te verkopen. Hindustan Lever brengt de vrouwen verkooptechnieken, commerciële kennis en boekhoudkundige vaardigheden bij en helpt hen zo micro-ondernemer te worden.

Meer inkomen

Na een eerste investering in voorraden – vaak met behulp van een lening van zelfhulpgroepen of een microkrediet verstrekt door banken ondersteund door Hindustan Lever – verdienen de meeste Shakti-ondernemers maandelijks een netto-inkomen van 700 1000 roepies (US$ 15-22). Dit is een enorm verschil met de paar roepies die alleenstaande moeders zoals Rojamma daarvoor verdienden, en voor vrouwen met een man die op het veld werkt, betekent het gewoonlijk een verdubbeling van het inkomen.

Eind 2008 waren er meer dan 45.000 Shakti-ondernemers die 3 miljoen huishoudens in 100.000 dorpen bestrijken.

Shakti heeft de vrouwen zelfvertrouwen gegeven, ze komen voor zichzelf op en hebben een plaats in de gemeenschap veroverd. Zoals Rojamma zegt: “Toen mijn man me in de steek liet had ik helemaal niets behalve mijn dochters. Nu kent iedereen me. Ik ben echt iemand.” Het betekent dat ze haar dochters naar school kan sturen, en hen zo de kansen kan geven die zij nooit heeft gehad.

Voor Hindustan Lever heeft het initiatief het bereik in plattelandsgebieden verdubbeld. Voor de vrouwen betekenen de Shakti-inkomsten over het algemeen een verdubbeling van het inkomen, en het geeft hen zelfvertrouwen. Inmiddels zijn soortgelijke projecten opgestart in Sri Lanka, Bangladesh en de Filippijnen.